LÀM RỒI HỌC HAY HỌC RỒI LÀM?

 Đó là câu hỏi mình đã thấy xuất hiện ở rất nhiều nơi trên rất nhiều các diễn đàn của các bạn trẻ, cũng là chủ đề quan tâm chưa bao giờ hết hot của báo chí mỗi khi có một bạn trẻ nào đó nổi lên, thành công vì ABC XYZ bỏ học đi làm, đi học nghề, gap year đi trải nghiệm,...Thế rồi dẫn đến có các câu hỏi Có nên đi học Đại học ngay hay không, rồi Đại học có phải là con đường duy nhất để dẫn đến thành công?, Học trường nghề có đáng bị chịu nhiều định kiến xấu như vậy không?....Rất rất nhiều câu hỏi đã và đang và mình tin, chắc chắn vẫn sẽ tồn tại nếu hầu hết các bạn trẻ mới chỉ nhìn được 20% bề mặt của vấn đề, chưa đủ năng lực để nhìn sâu hơn,...Thấy nhiều câu hỏi của các bạn trẻ như vậy, dù mình hiểu là mình cũng từng như các bạn rất rất hoang mang, cơ mà thiệt sự giờ mà thấy là mình chẳng buồn trả lời luôn á!!! Vậy thì trách ai bây giờ nhỉ? … Thôi chẳng trách ai cả, mình chỉ muốn chia sẻ từ góc nhìn của mình thôi!!!

Mình 22 tuổi, vẫn được coi là trẻ ha, nên cũng không nằm ngoài quy luật, mình từng băn khoăn, trăn trở trước những vấn đề như vậy. Khổ sở hơn là càng đi tìm kiếm thông tin bên ngoài, ngay cả trên các diễn đàn cho giới trẻ có nhiều anh chị tâm huyết chia sẻ, mình lại càng hoang mang, bất định, ủa rồi cuối cùng nó là thế nào? Mình có thể đánh lừa tâm trí rằng, ùa thì thôi nghe theo lời khuyên này lời khuyên kia đi, nhưng có một sự thật là mình vẫn không thể lừa dối chính mình từ sâu bên trong: Mình đang bất ổn, đang rất hoang mang, lo lắng vô cùng…

Và vấn đề gì còn chưa giải quyết được thì mình còn trăn trở hoài. Hồi lúc còn đi học, (giờ vẫn học nhưng ý là nói hồi cấp 3, Đại học ^^), hầu hết thời gian, như bao bạn bè khác, mình tối mặt tối mũi với đống sách vở, lý thuyết dài ngoằng nghoèo, những đêm thức trắng học bài để thi, mình tự hỏi, ủa rồi mình làm như vậy để làm gì, vì điểm, vì qua môn, vì nở mày nở mặt mẹ cha ha, chứ thật ra học xong thi xong mình có kiến thức đọng lại trong đầu đâu ha!!!? Những lúc như vậy, thật ra mình không nghĩ đến chuyện bỏ học, mình chỉ nghĩ đến cách nào giá mà việc mình đang làm xuyên trắng đêm nó có giá trị thực hơn, tức là cũng ngấm được vào con người mình, mình có thể sử dụng nó trong việc gì đó trong đời sống thực này, chứ mấy cái điểm số, nở mày nở mặt, nó ảo lắm, mặc dù có thì mình cũng rất rất thích (mình cung Sư tử, sĩ diện is da bezt đó hic hic). Thế rồi mình cũng đi mày mò, tìm hiểu xem thực ra con người mình có style học là gì để tìm cách học hiệu quả hơn. Thì có 4 kiểu học người ta phân loại điển hình như sau: Visual learners (Người học tập thị giác), Audiotory learners (Người học tập thính giác), Kinesthetics learners (Người học tập vận động), Reading/Writing learners (Người học tập viết/đọc). Mỗi cái tên cũng đã phần nào nói lên thiên hướng học tập của mỗi người, chi tiết bạn có thể tìm hiểu thêm trên mạng nhé. 

Vâng, bài test đó sẽ thật hay ho và hữu ích nếu mình có thể khám phá ra cách học hiệu quả nhất của bản thân và cải thiện dần theo chúng. Nhưng không biết nên vui hay buồn, mình thuộc kiểu người có thể học tập tốt cả 4 styles trên, kiểu gì mình thấy mình cũng thích nghi được. Uả vậy rùi sao???? Mình nghĩ là điều đó cũng không tốt đẹp lắm đâu, ngược lại có thể là rào cản nữa. Vì nếu bản thân có thể biết rõ một cách học tập tối ưu nhất, nhất định mình sẽ tập trung vào nó và rồi nó sẽ phát triển, còn nếu cái gì cũng được thì thành ra sẽ chẳng có cái tốt nhất cho mình tập trung cả, mà không tập trung thì hiệu quả thế nào chắc mọi người cũng hiểu. Vậy là cách này không hiệu quả với mình, mình chỉ còn có thể vin vào 2 thứ đó là Học hay Làm trước? Lúc học trước thì mình thèm khát được làm để có thể hiểu kiến thức sâu hơn, mình cũng từng tự hỏi, phải chăng đó là cách các bạn đi làm trước, học sau thành công? Việc học sau sẽ hiệu quả hơn vì các bạn có trải nghiệm để đủ hiểu kiến thức được học nó thực sự là cái giống gì, hình thù ra sao trong thực tế? Nghĩ đến đây, nếu ai hỏi mình, Học trước hay Làm trước, chắc mình sẽ nói thui Làm trước đi, mặc kệ ba má cô dì chú bác xã hội dán nhãn!!! 

Mà KHOANNNNNNNN!!!!

Đó là câu trả lời nếu bạn hỏi mình năm mình 18-19 tuổi!!!

Còn năm mình 20 thì sao, chắc cũng ngon hơn được xíu!!!!

Lúc còn ngồi trên ghế giảng đường ĐH, mình may mắn đã cho bản thân nhiều cơ hội được trải nghiệm và ra khỏi vùng an toàn, đúng nghĩa, đùng một cái ném bản thân vào những chỗ chưa bao giờ mình biết và nghĩ đến, không kiến thức, không người chỉ bảo, mà vẫn muốn bơi nhanh, bơi khỏe,...Mới đầu mình hừng hừng khí trẻ, tin rằng Just do it, cứ làm đi, làm đi rồi sẽ ra, nhưng càng đi mình càng nhận ra việc thiếu kiến thức liên quan đến cái mình đang làm, nói trắng ra là chẳng biết bất cứ điều gì hết lại khiến mình lao đao, vật lộn đến mức nào. Biết là có thể tìm kiếm trên Google nhưng ít nhất bạn cũng phải biết mặt mũi thứ bạn muốn tìm nó là cái gì rồi trong cái làng đó, còn có những cái món nào khác. Lúc đó, mình chẳng biết gì cả, nhưng đã phải làm rất nhiều thứ, mình lại ước, giá mà mình được học chút Lý thuyết từ trước, rồi thầm xin lỗi Bộ giáo dục này kia vì cứ lên án vụ bắt học Lý thuyết quá nhiều, mình như chợt nhận ra, à thì ra, cả cái Bộ to đùng như vậy, họ làm thế là cũng có lý do nhỉ… Nên lúc đó, nếu ai hỏi mình, Học trước hay Làm trước, mình sẽ nói “Con nít con nôi, làm gì, học đêeeeeee” 

Nhưng mà KHOANNNNNNN!!!! Năm 20 tuổi, mình trả lời vậy!!!!!!

Còn giờ mình 22 rùi cơ!!!!!! 

22 tuổi 1 tháng, kinh nghiệm, kiến thức còn quá non nớt, nhưng được cái, mình làm gì học gì xong cũng luôn reflect lại liên tục, nên đến giờ, mình thấy tự tin hơn khi muốn trả lời câu này cho bản thân và cho ai cũng muốn nghe!!!!!! 

Học trước hay Làm trước, dựa vào hoàn cảnh, lựa chọn, đó sẽ là quyết định của mỗi người, mình không bàn, mình chỉ bàn khi thấy ngoài kia còn nhiều bạn trẻ đặt câu hỏi tương tự. Nếu vậy, bạn nên tự hỏi chính mình trước, bản thân thực sự muốn điều gì, xem xét tình hình, rồi thì hãy làm điều đó đi. Còn nếu bạn hỏi mình, mình sẽ nói, Học trước hay Làm trước, bạn chọn gì cũng được. Vì sao vậy? Vì Học hay Làm thì đó cũng đều là trải nghiệm thật cả, mà bạn đã trải nghiệm thì chắc chắn trải nghiệm đó cũng dạy cho bạn bài học, ít hay nhiều, chất lượng hay không còn phụ thuộc vào thái độ của bạn có nghiêm túc và hết mình hay không khi trải nghiệm chúng. Còn về bản chất, bạn đều sẽ được mở mang và lớn hơn chính mình của ngày hôm qua. Nên điều đó, với chung một mục đích để phát triển bản thân thì ngoài lý do bạn mong muốn chọn cái nào hơn, hoàn cảnh gia đình bạn, mình nghĩ, cái nào cũng ổn. 

Đó là chuyện chọn lựa. Còn nói về làm sao để tối ưu việc phát triển bản thân thông qua các trải nghiệm đó, nó lại là câu chuyện của việc bạn có Tư duy Hệ thống hay không. Bạn có thể tìm hiểu thêm vì đây cũng là một khái niệm có được khoa học nghiên cứu, với mình, mình chỉ muốn giải thích đơn giản đó là sự liên kết, bạn có biết liên kết, móc nối các trải nghiệm của mình với nhau để tạo thành một hệ thống rõ ràng cho chính mình hiểu được không? Mọi sự vật, sự việc đều có mối liên hệ với nhau, đó là quy luật của tự nhiên, chuyện học hành, làm việc, đời sống hàng ngày,.. cũng tuân theo quy luật đó. Bạn học điều A hay làm điều B trước, đều được, quan trọng bạn có tìm được sợi dây liên kết giữa A và B hay không, trước khi chúng dẫn lối cho bạn tìm tiếp điểm C và hơn thế nữa. Mình học điều này thông qua việc nhìn nhận tất cả những điều mình trải qua, có những lúc Học lý thuyết trước, mình cảm thấy quá khó hiểu và nặng nề, mình tin mình đã đi sai nước cờ, nhưng một khoảng thời gian khác, chính những công việc mình đang làm lại đòi hỏi điều mình lựa chọn học trước đó, không nhiều thì ít, nhưng nó cũng là manh mối quan trọng cho mình tìm tiếp được những thứ phía sau. Mình thầm cảm ơn bản thân vì sai hay đúng, nó chỉ mang tính chất thời điểm, cái gì cũng có thể trở thành sai và cái gì cũng có thể trở thành đúng, nhưng quan trọng, mình vẫn cho mình cơ hội để trải nghiệm, và giờ thì liên kết, móc xích mọi thứ lại với nhau, mình nhìn thấy được toàn cảnh và học được bài học quan trọng!

Vậy thôi đó, đó là câu trả lời của mình năm 22, khi mình hiểu ra được quy luật vận hành của tự nhiên, mình cảm thấy mọi thứ thật ra cũng dễ hiểu và có thể chủ động hơn với những điều mình thực sự mong muốn. 

Chốt lại, học gì làm gì cũng được, nhưng luôn cần có tư duy hệ thống và dành thời gian tìm cách làm tốt thay vì lao vào ngay nhé (learn how to learn), và đừng quên giữ cho mình thái độ nghiêm túc, trân trọng, biết ơn mọi trải nghiệm của chính mình nhé!

Chúc mọi người một ngày vui!